Aylarca, \u00e7o\u011fu zaman iki y\u0131la yak\u0131n s\u00fcren bir tel ya da \u015feffaf plak tedavisinden sonra di\u015flerin d\u00fczg\u00fcn s\u0131raland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmek tatmin edicidir. Ancak ortodontik tedavinin ger\u00e7ekte iki a\u015famal\u0131 oldu\u011funu hastalar\u0131m\u0131za ba\u015ftan s\u00f6ylemeyi tercih ederiz: di\u015fleri hareket ettirmek ve o yeni konumu korumak. \u0130kinci a\u015fama atlan\u0131rsa, ilk a\u015famada harcanan emek geri d\u00f6ner. Peki\u015ftirme yani retainer kullan\u0131m\u0131, tedavinin s\u00fcsl\u00fc bir eklentisi de\u011fil, sonucun kal\u0131c\u0131 olmas\u0131n\u0131 belirleyen bile\u015fenidir.<\/p>\n
Di\u015f, \u00e7ene kemi\u011fine do\u011frudan yap\u0131\u015fmaz; k\u00f6k\u00fc \u00e7evreleyen periodontal ligament ad\u0131 verilen elastik lifler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla as\u0131l\u0131 durur. Ortodontik kuvvetle di\u015f yeni konumuna ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda kemik yeniden \u015fekillenir, ancak bu lifler eski haf\u0131zalar\u0131n\u0131 uzun s\u00fcre korur. Braketler s\u00f6k\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc anda di\u015f, gergin bir yay gibi k\u0131smen geri \u00e7ekilmek ister. Buna relaps deriz.<\/p>\n
Relaps\u0131 besleyen tek etken lifler de\u011fildir. Dudak ve dil bas\u0131nc\u0131, \u00e7i\u011fneme kuvvetleri, yirmi ya\u015f di\u015flerinin s\u00fcrme bask\u0131s\u0131 ve ya\u015fla birlikte \u00e7enede s\u00fcregelen do\u011fal de\u011fi\u015fimler di\u015fleri \u00f6m\u00fcr boyu hafif\u00e7e iter. \u00d6zellikle alt \u00f6n di\u015flerdeki \u00e7apra\u015f\u0131kl\u0131k, tedavi g\u00f6rmemi\u015f ki\u015filerde bile ilerleyen ya\u015flarda artar. Yani peki\u015ftirici yaln\u0131zca tedaviyi de\u011fil, di\u015fin do\u011fal ya\u015flanma s\u00fcrecine kar\u015f\u0131 direncini de destekler. \u0130lk alt\u0131 ile on iki ay relaps\u0131n en h\u0131zl\u0131 oldu\u011fu d\u00f6nemdir; bu aral\u0131kta peki\u015ftirmeye sad\u0131k kalmak sonucun tamam\u0131n\u0131 belirler.<\/p>\n
Tedavi \u00f6ncesindeki ba\u015flang\u0131\u00e7 durumu da geri d\u00f6n\u00fc\u015f e\u011filimini belirler. Belirgin d\u00f6nm\u00fc\u015f di\u015fler, kapat\u0131lm\u0131\u015f di\u015f eti bo\u015fluklar\u0131 ve ciddi \u00e7apra\u015f\u0131kl\u0131k d\u00fczeltildiyse, bu b\u00f6lgelerin haf\u0131zas\u0131 daha g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr ve daha uzun, daha disiplinli bir peki\u015ftirme d\u00f6nemi gerektirir. Ayn\u0131 \u015fekilde b\u00fcy\u00fcme \u00e7a\u011f\u0131nda bitmi\u015f bir tedavide \u00e7ene geli\u015fimi s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in peki\u015ftirme, geli\u015fim tamamlanana kadar \u00f6zellikle \u00f6nemlidir. Bu nedenle peki\u015ftirme protokol\u00fcn\u00fc her hastaya standart de\u011fil, ki\u015fiye \u00f6zel planlar\u0131z.<\/p>\n
Peki\u015ftiriciler temelde iki gruba ayr\u0131l\u0131r ve \u00e7o\u011fu vakada ikisini birlikte kullanmay\u0131 \u00f6neririz; \u00e7\u00fcnk\u00fc her biri farkl\u0131 bir g\u00f6revi \u00fcstlenir.<\/p>\n
Sabit peki\u015ftirici (lingual tel):<\/strong> Genellikle alt ve \u00fcst \u00f6n di\u015flerin arka y\u00fczeyine, dilin de\u011fdi\u011fi tarafa yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan ince, b\u00fck\u00fcml\u00fc bir teldir. D\u0131\u015far\u0131dan g\u00f6r\u00fcnmez ve hastan\u0131n tak\u0131p \u00e7\u0131karmas\u0131na gerek kalmadan gece g\u00fcnd\u00fcz g\u00f6rev yapar. En b\u00fcy\u00fck avantaj\u0131, kullan\u0131c\u0131 disiplinine ba\u011fl\u0131 olmamas\u0131d\u0131r; hasta unutsa da tel oradad\u0131r. \u00d6zellikle relaps e\u011filimi y\u00fcksek alt \u00f6n di\u015flerde tercih ederiz. Dezavantaj\u0131 ise temizli\u011fin daha \u00f6zenli olmas\u0131n\u0131 gerektirmesi ve zamanla bir ba\u011flant\u0131 noktas\u0131n\u0131n kopabilmesidir.<\/p>\n Hareketli peki\u015ftirici (\u015feffaf plak):<\/strong> Di\u015f kavisine birebir uyan, \u00e7\u0131kar\u0131labilir \u015feffaf bir plakt\u0131r. Estetiktir, temizli\u011fi kolayd\u0131r ve t\u00fcm di\u015f dizisini bir arada tutar. Buradaki ba\u015far\u0131 tamamen kullan\u0131m disiplinine ba\u011fl\u0131d\u0131r; pla\u011f\u0131 takmayan hastada relaps ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Klasik tel peki\u015ftiriciler (Hawley tipi) de bu gruba girer ve daha dayan\u0131kl\u0131d\u0131r, ancak \u00f6n b\u00f6lgede metal k\u0131sm\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr.<\/p>\n Pratikte en g\u00fcvenli yakla\u015f\u0131m genellikle \u015fudur: alt ve \u00fcst \u00f6ne sabit tel, gece kullan\u0131m\u0131 i\u00e7in de \u00fczerine \u015feffaf plak. B\u00f6ylece hem kullan\u0131c\u0131 hatas\u0131na kar\u015f\u0131 sigorta hem de t\u00fcm kavisi kapsayan destek elde edilir. Hangi kombinasyonun size uygun oldu\u011fu, tedavi \u00f6ncesi \u00e7apra\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n derecesine ve di\u015f yap\u0131n\u0131za g\u00f6re de\u011fi\u015fir.<\/p>\n Hastalar\u0131n en \u00e7ok yan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 nokta buradad\u0131r: peki\u015ftirme birka\u00e7 ayl\u0131k ge\u00e7ici bir d\u00f6nem de\u011fildir. Tedavi biter bitmez, genellikle ilk birka\u00e7 ay \u015feffaf pla\u011f\u0131n g\u00fcnd\u00fcz de dahil uzun s\u00fcre tak\u0131lmas\u0131 istenir. Ard\u0131ndan yaln\u0131zca gece kullan\u0131m\u0131na ge\u00e7ilir. Sabit tel ise y\u0131llarca, \u00e7o\u011fu vakada s\u00fcresiz olarak yerinde kalabilir.<\/p>\n G\u00fcncel yakla\u015f\u0131m a\u00e7\u0131kt\u0131r: di\u015flerin d\u00fczg\u00fcn kalmas\u0131n\u0131 istiyorsan\u0131z, gece plak kullan\u0131m\u0131 belirsiz bir s\u00fcre, \u00e7o\u011fu ki\u015fide \u00f6m\u00fcr boyu s\u00fcrer. Bu kula\u011fa fazla gelebilir, ama haftada birka\u00e7 gece tak\u0131lan bir plak, y\u0131llar sonra ikinci bir tedaviye k\u0131yasla \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckt\u00fcr. Relaps riski ya\u015fla azalmaz; sadece h\u0131z\u0131 yava\u015flar. Bu y\u00fczden peki\u015ftiriciyi bir y\u00fck de\u011fil, elde etti\u011finiz sonucun d\u00fc\u015f\u00fck maliyetli sigortas\u0131 olarak g\u00f6rmek gerekir.<\/p>\n Kullan\u0131m s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n nas\u0131l azalt\u0131laca\u011f\u0131 da \u00f6nemlidir ve kendi ba\u015f\u0131na karar verilmemelidir. \u0130lk d\u00f6nemde her gece tak\u0131lan plak, aylar i\u00e7inde di\u015f konumu stabil hale geldik\u00e7e kademeli olarak seyreltilir; ancak bu ge\u00e7i\u015f kontrollerimizde de\u011ferlendirilerek yap\u0131l\u0131r. Bir sabah pla\u011f\u0131 takarken hafif bir s\u0131k\u0131\u015fma ya da zorlanma hissediyorsan\u0131z, bu di\u015flerin kaymaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131n erken i\u015faretidir ve kullan\u0131m s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131rman\u0131z gerekti\u011fi anlam\u0131na gelir. Plak h\u00e2l\u00e2 rahat oturuyorsa mevcut d\u00fczen korunuyor demektir. Bu basit geri bildirim, peki\u015ftiricinin size di\u015flerinizin durumunu bildiren bir g\u00f6sterge gibi \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n Sabit telin arkas\u0131nda plak ve di\u015f ta\u015f\u0131 birikimi di\u015f eti iltihab\u0131na ve \u00f6n di\u015flerde ta\u015f olu\u015fumuna yol a\u00e7abilir. Bu b\u00f6lgeyi ara y\u00fcz f\u0131r\u00e7as\u0131 ve s\u00fcper floss ya da floss ge\u00e7irici yard\u0131m\u0131yla d\u00fczenli temizlemek gerekir; tel etraf\u0131na ipi alttan ge\u00e7irerek her di\u015fin aras\u0131n\u0131 temizlemek \u015fartt\u0131r. Alt\u0131 ayda bir yap\u0131lan profesyonel di\u015f temizli\u011fi bu birikimi kontrol alt\u0131nda tutar.<\/p>\n \u015eeffaf plak her sabah \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda yumu\u015fak f\u0131r\u00e7a ve so\u011fuk suyla, gerekirse plak temizleme tabletiyle y\u0131kanmal\u0131d\u0131r. S\u0131cak su pla\u011f\u0131 deforme edece\u011finden asla kullan\u0131lmaz. Plak tak\u0131l\u0131 de\u011filken kuru ve havadar kutusunda saklanmal\u0131, pe\u00e7eteye sar\u0131l\u0131p cebe at\u0131lmamal\u0131d\u0131r; bu, plaklar\u0131n \u00e7\u00f6pe gitmesinin bir numaral\u0131 nedenidir.<\/p>\n Sabit telde bir ba\u011flant\u0131 noktas\u0131 koparsa panik yapmaya gerek yoktur, ancak beklemek de do\u011fru de\u011fildir. Kopan tel bir yandan tutmaya devam ederken serbest kalan di\u015f sessizce kaymaya ba\u015flar; birka\u00e7 hafta i\u00e7inde geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc zorla\u015fabilir. Bu y\u00fczden kopma fark edilir edilmez randevu al\u0131nmal\u0131d\u0131r. \u015eeffaf plak k\u0131r\u0131l\u0131r, kaybolur ya da art\u0131k oturmuyorsa hemen bilgilendirilmeliyiz; yeni \u00f6l\u00e7\u00fc al\u0131nana kadar varsa eski pla\u011f\u0131n\u0131z\u0131 takmaya devam edin. K\u0131sa bir aksama bile ay i\u00e7inde belirgin kaymaya yol a\u00e7abilir.<\/p>\n Peki\u015ftiriciyi b\u0131rakan hastalarda sonu\u00e7 \u00e7o\u011funlukla ayn\u0131d\u0131r: \u00f6nce fark edilmeyen k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00f6n\u00fc\u015fler, ard\u0131ndan \u00f6zellikle alt \u00f6n di\u015flerde yeniden beliren \u00e7apra\u015f\u0131kl\u0131k ve kapan\u0131\u015f bozukluklar\u0131. Bu geri d\u00f6n\u00fc\u015f yava\u015f ilerledi\u011fi i\u00e7in hasta genellikle i\u015f i\u015ften ge\u00e7tikten sonra, aylar hatta y\u0131llar sonra fark eder. O noktada tek \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00e7o\u011fu zaman yeni bir ortodontik tedavidir; yani zaman, maliyet ve emek bir kez daha \u00f6denir.<\/p>\n Oysa peki\u015ftirme, tamamlanm\u0131\u015f bir tedaviyi koruman\u0131n en ekonomik ve en basit yoludur. Kemerburgaz, G\u00f6kt\u00fcrk, Sar\u0131yer, Arnavutk\u00f6y, Bah\u00e7ek\u00f6y ve Zekeriyak\u00f6y \u00e7evresinden hastalar\u0131m\u0131za her zaman ayn\u0131 \u015feyi s\u00f6yl\u00fcyoruz: di\u015flerinizi d\u00fczeltmek bir ba\u015far\u0131ysa, o ba\u015far\u0131y\u0131 korumak as\u0131l kal\u0131c\u0131 kazan\u00e7t\u0131r. Peki\u015ftiricinizle ilgili en k\u00fc\u00e7\u00fck \u015f\u00fcphede, telin gev\u015fedi\u011fini hissetti\u011finizde ya da pla\u011f\u0131n\u0131z art\u0131k rahat oturmad\u0131\u011f\u0131nda bizimle ileti\u015fime ge\u00e7in; k\u00fc\u00e7\u00fck bir m\u00fcdahale, b\u00fcy\u00fck bir geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc ba\u015ftan \u00f6nler.<\/p>\n Peki\u015ftirici takmay\u0131 b\u0131rak\u0131rsam di\u015flerim ger\u00e7ekten eski haline d\u00f6ner mi?<\/strong> Sabit tel mi \u015feffaf plak m\u0131 daha iyi?<\/strong> Peki\u015ftiriciyi ne kadar s\u00fcre kullanmam gerekir?<\/strong> Sabit telim koptu ya da pla\u011f\u0131m k\u0131r\u0131ld\u0131, ne yapmal\u0131y\u0131m?<\/strong> Ortodonti sonucunuzu kal\u0131c\u0131 k\u0131lmak i\u00e7in G\u00f6kt\u00fcrk ve \u00e7evresindeki<\/a> klini\u011fimizde sizi de\u011ferlendirebiliriz. G\u00fcl\u00fc\u015f tasar\u0131m\u0131<\/a> hakk\u0131nda bilgi alabilir veya randevu i\u00e7in bize ula\u015fabilirsiniz<\/a>.<\/p>\nNe kadar s\u00fcre tak\u0131lmal\u0131?<\/h2>\n
Temizlik ve k\u0131r\u0131lma durumunda ne yap\u0131lmal\u0131?<\/h2>\n
Peki\u015ftirmeyi ihmal etmenin sonucu<\/h2>\n
S\u0131k\u00e7a Sorulan Sorular<\/h2>\n
Evet, \u00f6zellikle ilk y\u0131l i\u00e7inde relaps riski y\u00fcksektir ve alt \u00f6n di\u015flerde \u00e7apra\u015f\u0131kl\u0131k zamanla yeniden ba\u015flayabilir; bu genellikle yeni bir tedavi gerektirir.<\/p>\n
\u0130kisinin farkl\u0131 avantajlar\u0131 vard\u0131r; \u00e7o\u011fu vakada \u00f6n di\u015flere sabit tel, gece kullan\u0131m\u0131 i\u00e7in \u00fczerine \u015feffaf plak birlikte \u00f6nerilir, \u00e7\u00fcnk\u00fc biri kullan\u0131c\u0131 disiplininden ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, di\u011feri t\u00fcm kavisi destekler.<\/p>\n
Sabit tel \u00e7o\u011fu vakada s\u00fcresiz kalabilir; \u015feffaf plak ise ilk aylardan sonra yaln\u0131zca gece olmak \u00fczere belirsiz bir s\u00fcre, \u00e7o\u011fu ki\u015fide \u00f6m\u00fcr boyu kullan\u0131lmas\u0131 \u00f6nerilir.<\/p>\n
Serbest kalan di\u015f k\u0131sa s\u00fcrede kaymaya ba\u015flayabilece\u011fi i\u00e7in vakit kaybetmeden randevu al\u0131n; yeni \u00f6l\u00e7\u00fc al\u0131nana kadar m\u00fcmk\u00fcnse mevcut pla\u011f\u0131n\u0131z\u0131 takmaya devam edin.<\/p>\n