A\u011f\u0131zda hi\u00e7 do\u011fal di\u015f kalmad\u0131\u011f\u0131nda ya da kalan di\u015flerin t\u00fcm\u00fc \u00e7ekilmek zorunda oldu\u011funda \u00e7i\u011fneme, konu\u015fma ve estetik i\u015flevleri yeniden kazand\u0131rman\u0131n en yayg\u0131n yolu tam protezdir. Halk aras\u0131nda s\u0131kl\u0131kla “damak” olarak an\u0131lan bu hareketli protez, \u00e7ene kemi\u011fi ve di\u015f etinin \u00fczerine oturarak eksik di\u015flerin tamam\u0131n\u0131n yerini al\u0131r. Kemerburgaz’daki klini\u011fimizde her hafta, uzun s\u00fcredir di\u015fsiz kalm\u0131\u015f ya da yeni \u00e7ekim ge\u00e7irmi\u015f hastalar\u0131m\u0131zla bu tedaviyi planl\u0131yoruz. Bu yaz\u0131da tam protezin ne oldu\u011funu, kimlere uygun oldu\u011funu ve s\u00fcre\u00e7te ger\u00e7ekte neler ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 klinik ger\u00e7eklerle anlat\u0131yorum.<\/p>\n
Tam protez, bir \u00e7enede (\u00fcst, alt ya da her ikisinde) hi\u00e7 di\u015f kalmad\u0131\u011f\u0131 durumlarda uygulanan, hastan\u0131n kendisinin tak\u0131p \u00e7\u0131karabildi\u011fi hareketli bir protez t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Akrilik bir kaide \u00fczerine dizilmi\u015f yapay di\u015flerden olu\u015fur ve di\u015f etine oturan bu kaide, a\u011f\u0131z dokular\u0131ndan destek alarak i\u015flev g\u00f6r\u00fcr. Sabit de\u011fildir; yani \u00e7ene kemi\u011fine vidalanmaz, di\u015f etinin ve kemi\u011fin \u015fekline uyum sa\u011flayarak yerinde durur.<\/p>\n
Tam protez genellikle \u015fu durumlarda g\u00fcndeme gelir:<\/p>\n
Ya\u015f tek ba\u015f\u0131na belirleyici de\u011fildir. \u00d6nemli olan \u00e7enedeki di\u015f durumu, di\u015f etinin ve alttaki kemi\u011fin niteli\u011fidir. Baz\u0131 hastalarda yaln\u0131zca bir \u00e7enede tam protez uygulan\u0131rken, di\u011fer \u00e7enede do\u011fal di\u015fler ya da b\u00f6l\u00fcml\u00fc protez bulunabilir.<\/p>\n
Hastalar\u0131n en \u00e7ok merak etti\u011fi ve en \u00e7ok endi\u015felendi\u011fi konu budur: “Bu protez yerinde durur mu?” Cevap, tutunman\u0131n nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini anlamaktan ge\u00e7er. \u00dcst \u00e7ene protezi ile alt \u00e7ene protezi tamamen farkl\u0131 mekanizmalarla tutunur ve bunu ba\u015ftan bilmek beklentiyi do\u011fru kurmay\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n
\u00dcst \u00e7ene tam protezi, dama\u011f\u0131n tamam\u0131n\u0131 kaplayan geni\u015f bir y\u00fczeye sahiptir. Protez ile di\u015f eti aras\u0131nda ince bir t\u00fck\u00fcr\u00fck tabakas\u0131 olu\u015fur ve bu tabaka, iki cam aras\u0131ndaki su gibi bir emme (vakum) etkisi yarat\u0131r. Damak y\u00fczeyi ne kadar geni\u015fse, bu emme o kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc olur; bu y\u00fczden \u00fcst protezler genellikle daha iyi tutunur.<\/p>\n
Alt \u00e7ene protezi ise farkl\u0131 bir zorlukla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r. Alt \u00e7enede dil hareket eder, tutunma y\u00fczeyi \u00e7ok daha dard\u0131r ve at nal\u0131 bi\u00e7imindeki kaide d\u00f6rt bir yandan hareketli dokularla \u00e7evrilidir. Bu nedenle alt tam protezlerde emme etkisi zay\u0131ft\u0131r; protez daha \u00e7ok kemik s\u0131rt\u0131na oturarak ve \u00e7evre kaslarla denge kurarak yerinde kal\u0131r. Alt protezde ba\u015flang\u0131\u00e7ta oynama hissi ya\u015famak beklenen bir durumdur ve bu, protezin k\u00f6t\u00fc yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmez.<\/p>\n
Tutunmay\u0131 belirleyen en temel fakt\u00f6r, altta kalan kemi\u011fin miktar\u0131d\u0131r. Di\u015fler \u00e7ekildikten sonra \u00e7ene kemi\u011fi zamanla erir; ne kadar uzun s\u00fcre di\u015fsiz kal\u0131n\u0131rsa, protezin oturaca\u011f\u0131 zemin o kadar d\u00fczle\u015fir ve tutunma o kadar g\u00fc\u00e7le\u015fir. Bu nedenle \u00e7ekim sonras\u0131 protezin planlanmas\u0131 ihmal edilmemelidir.<\/p>\n
Tam protez tek seansta bitmez; birbirini takip eden birka\u00e7 randevu boyunca protez ad\u0131m ad\u0131m \u015fekillenir. Her a\u015fama bir \u00f6ncekinin \u00fczerine in\u015fa edilir ve aceleye getirilmesi sonucu do\u011frudan etkiler.<\/p>\n
Teslimden sonra genellikle birka\u00e7 g\u00fcn i\u00e7inde bir ya da birden fazla kontrol randevusu gerekir. Protezin di\u015f etine bask\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131, yara ya da vurma olu\u015fturdu\u011fu noktalar bu kontrollerde d\u00fczeltilir; bu, s\u00fcrecin normal ve beklenen bir par\u00e7as\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Yeni tam proteze al\u0131\u015fmak zaman ister ve bu konuda d\u00fcr\u00fcst olmak gerekir. \u0130lk g\u00fcnlerde a\u011f\u0131zda dolgunluk hissi, t\u00fck\u00fcr\u00fck art\u0131\u015f\u0131, hatta hafif bulant\u0131 refleksi g\u00f6r\u00fclebilir. Bunlar dokular\u0131n yabanc\u0131 bir cisme uyum sa\u011flama s\u00fcrecinin do\u011fal belirtileridir ve genellikle g\u00fcnler i\u00e7inde azal\u0131r.<\/p>\n
Konu\u015fma ba\u015flang\u0131\u00e7ta etkilenebilir; \u00f6zellikle “s”, “f” ve “t” gibi seslerde ge\u00e7ici farkl\u0131l\u0131klar olabilir. Bu d\u00f6nemde y\u00fcksek sesle kitap okumak ya da telefonla konu\u015fmak, dilin yeni protezle koordinasyonunu h\u0131zland\u0131r\u0131r. \u00c7o\u011fu hasta birka\u00e7 hafta i\u00e7inde konu\u015fmas\u0131n\u0131n normale d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc fark eder.<\/p>\n
\u00c7i\u011fnemeye ise kademeli ge\u00e7mek gerekir. \u0130lk g\u00fcnlerde yumu\u015fak ve k\u00fc\u00e7\u00fck par\u00e7alar halinde, m\u00fcmk\u00fcnse \u00e7i\u011fnemeyi a\u011fz\u0131n iki taraf\u0131na e\u015fit da\u011f\u0131tarak beslenmek protezin dengesini korur. Sert, yap\u0131\u015fkan ve \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck taneli g\u0131dalardan ba\u015flang\u0131\u00e7ta ka\u00e7\u0131nmak ak\u0131ll\u0131cad\u0131r. Zamanla \u00e7i\u011fneme kapasitesi artar, ancak tam protezin \u00e7i\u011fneme g\u00fcc\u00fcn\u00fcn do\u011fal di\u015flerin ancak belirli bir oran\u0131na ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ba\u015ftan bilmek beklentiyi ger\u00e7ek\u00e7i tutar.<\/p>\n
Tam protezin en \u00f6nemli avantaj\u0131, cerrahi i\u015flem gerektirmeden, g\u00f6rece k\u0131sa s\u00fcrede ve t\u00fcm di\u015fleri kaybetmi\u015f hastalarda estetik ile i\u015flevi yeniden kazand\u0131rmas\u0131d\u0131r. Kemik yetersizli\u011fi olan ya da cerrahiye uygun olmayan hastalarda \u00e7o\u011fu zaman en uygulanabilir se\u00e7enektir.<\/p>\n
S\u0131n\u0131rlamalar da a\u00e7\u0131k\u00e7a konu\u015fulmal\u0131d\u0131r. Hareketli bir protez, sabit di\u015fler kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc tutunmaz; \u00f6zellikle alt \u00e7enede oynama ya\u015fanabilir. Zamanla \u00e7ene kemi\u011fi erimeye devam etti\u011fi i\u00e7in protez birka\u00e7 y\u0131lda bir gev\u015feyebilir ve besleme (rebazaj) ya da yenileme gerekebilir. Damak y\u00fczeyini kaplayan \u00fcst protez, baz\u0131 hastalarda tat almay\u0131 bir miktar etkileyebilir.<\/p>\n
Bu s\u0131n\u0131rlamalar, \u00f6zellikle alt \u00e7enede ya\u015fam kalitesini d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcnde implant destekli protez (overdenture) de\u011ferli bir alternatiftir. Bu y\u00f6ntemde \u00e7eneye yerle\u015ftirilen birka\u00e7 implant, hareketli proteze tutunma noktalar\u0131 sa\u011flar. Protez bu implantlara klipsler ya da d\u00fc\u011fme benzeri ba\u011flant\u0131larla oturur; b\u00f6ylece tak\u0131l\u0131p \u00e7\u0131kar\u0131labilir kal\u0131rken \u00e7ok daha stabil hale gelir. \u00d6zellikle alt \u00e7enede iki implant \u00fczerine yap\u0131lan overdenture, tutunma ve \u00e7i\u011fneme konforunda belirgin fark yarat\u0131r. \u0130mplant tedavisi i\u00e7in kemi\u011fin ve genel sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n uygunlu\u011fu ayr\u0131 bir de\u011ferlendirme gerektirir.<\/p>\n
Hangi se\u00e7ene\u011fin do\u011fru oldu\u011fu; \u00e7ene kemi\u011finin durumuna, hastan\u0131n beklentilerine ve genel sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re ki\u015fiye \u00f6zel belirlenir. Kemerburgaz klini\u011fimizde G\u00f6kt\u00fcrk, Sar\u0131yer, Arnavutk\u00f6y, Bah\u00e7ek\u00f6y ve Zekeriyak\u00f6y \u00e7evresinden gelen hastalar\u0131m\u0131z\u0131 \u00f6nce ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak de\u011ferlendirir, klasik tam protez ile implant destekli se\u00e7enekleri birlikte konu\u015farak karar veriyoruz.<\/p>\n
Tam protez a\u011fr\u0131 yapar m\u0131?<\/strong> Tam proteze al\u0131\u015fmak ne kadar s\u00fcrer?<\/strong> Alt tam protez neden daha \u00e7ok oynar?<\/strong> Tam protez ile implant destekli protez aras\u0131ndaki fark nedir?<\/strong> Size uygun protez veya implant \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc konu\u015fmak i\u00e7in Kemerburgaz ve \u00e7evresindeki<\/a> klini\u011fimizde sizi de\u011ferlendirebiliriz. Di\u015f implant\u0131 tedavisi<\/a> hakk\u0131nda bilgi alabilir veya randevu i\u00e7in bize ula\u015fabilirsiniz<\/a>.<\/p>\n
\u0130lk g\u00fcnlerde di\u015f etine bask\u0131 yapan noktalarda vurma ve hassasiyet olabilir; bu noktalar kontrol randevular\u0131nda d\u00fczeltildik\u00e7e rahats\u0131zl\u0131k azal\u0131r ve zamanla ge\u00e7er.<\/p>\n
Ki\u015fiye g\u00f6re de\u011fi\u015fmekle birlikte konu\u015fma birka\u00e7 hafta, \u00e7i\u011fneme ise birka\u00e7 hafta ile birka\u00e7 ay i\u00e7inde belirgin \u015fekilde rahatlar; alt \u00e7eneye al\u0131\u015fmak genellikle \u00fcst \u00e7eneden daha uzun s\u00fcrer.<\/p>\n
Alt \u00e7enede tutunma y\u00fczeyi dar, dil hareketlidir ve emme etkisi zay\u0131ft\u0131r; bu nedenle oynama beklenen bir durumdur ve implant destekli protez bu sorunu belirgin \u015fekilde azalt\u0131r.<\/p>\n
Klasik tam protez yaln\u0131zca di\u015f eti ve kemikten destek al\u0131rken, implant destekli protez \u00e7eneye yerle\u015ftirilen implantlara tutunarak \u00e7ok daha stabil olur ve \u00f6zellikle alt \u00e7enede konforu art\u0131r\u0131r.<\/p>\n